تبیین ایثار به مثابه مبنا، اصل و روش تربیتی با تأکید بر مبادی سه گانه عمل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه الزهرا س

2 دانش آموخته تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش دانشگاه الزهراء س

چکیده

حفظ و گسترش تعاملات انسانی مستلزم مقید بودن به فضایلی همچون ایثار است که متضمن نتایج مطلوب بسیاری از بعد فردی و اجتماعی؛ و ضامن سلامت روابط انسانی است. هدف این پژوهش بررسی مبانی فلسفی ایثار و تبیین بالقوگی های تربیتی آن با تأکید بر مبادی سه گانه عمل(از منظر نظریه انسان عامل ) است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی ضمن بررسی مبانی فلسفی ایثار به عنوان یک عمل اخلاقی- معرفتی، با نظر به مبادی سه گانه عمل، جایگاه آن را در تربیت اسلامی ابتدا از جهت هدف غایی و اهداف واسطی و سپس در جایگاه مبنا، اصل و روش به طور مجزا تحلیل نموده است. یافته های پژوهش بیانگر آن است که اگرچه شرط پذیرش عمل ایثارگرایانه از منظر اسلام توجه همزمان به مبادی سه گانه (شناختی، گرایشی و ارادی) عمل است، تأکید اسلام بر مبدأ شناختی است. در ادامه ضمن تصریح نظر اسلام در عدم توجه به ایثار به عنوان هدف غایی تربیت، به اهداف واسطی هشت گانه در ارتباط با دست یابی به مقام ایثار اشاره شده است و پس از آن جایگاه ایثار به عنوان مبنا، اصل و روش به طور مجزا بررسی و دلالت های تربیتی هریک تبیین شده است. به طور مثال ایثار به منزله مبنا در برگیرنده سه اصل و هر اصل متضمن یک روش است. در نهایت این نکته نیز قابل تأمل است که وجه مشترک عاملین در اقدام به عمل ایثارگرایانه در اولویت قرار گرفتن متعلَّق ایثار در لحظه اقدام عملی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The explanation of "Isaar" as the foundation, principle, and method of education, emphasizing on the triple basis of action

نویسندگان [English]

  • Maryam banahan 1
  • zahra Habibzadegan 2
2 Graduated from the History and Philosophy of Education, Al-Zahra University
چکیده [English]

Developing materialistic and humanistic thoughts by promoting the individualist attitudes has provided a utilitarian definition from happiness. While human interactions require virtues like “Esaar” which has individual and social desirable results that makes human relationship safe. The philosophical foundation of Esaar and its educational place was regarded as a moral and epistemic action in this research. The research method is descriptive- analytic. The philosophical foundations of "Esaar" with regard as the triple basis of action from the perspective of " human the agent" theory in Islam was examined. Then the place of “ Esaar” in Islamic education has been analyzed, first, for the ultimate goal and intermediate goals then as the educational foundation, principle and method separately. But the Islamic distinctive feature and its acceptance condition of the sacrificial act referred simultaneously to the triple (cognitive, motivational, and voluntary) basis of action. Accordance with the intermediate goals in Islamic theory of action, “Esaar” contains specific goals. The results showed that the common feature of “Esaar” for all agents is the preference of belief about what “Esaar” belong to in the moment of action.

کلیدواژه‌ها [English]

  • philosophical foundations
  • Esaar (sacrifice)
  • the triple basis of action
  • educational foundations