تربیت اخلاقی از منظر پست مدرنیسم با تأکید بر اندیشه‌های اخلاقی ریچارد رورتی

نویسنده

چکیده

در این مقاله با تأکید بر اندیشه اخلاقی ریچارد رورتی، به اخلاق پست مدرنیستی توجه شد. خصلت ضد بنیادگرایی، تکثر‌گرایی، ضد سلطه‌گرایی‌(سلطه‌طلبی)و تأکید بر همبستگی اجتماعی به‌عنوان ویژگی‌های اخلاق پست مدرنیستی معرفی شده و به دنبال آن پیامد‌ها و دلالت‌های تربیتی این دیدگاه که در پرورش اخلاقی می‌تواند ما را یاری دهد شامل اتخاذ رویکردی جامع و کل‌گرایانه در تربیت اخلاقی، احترام به تفاوت‌های گوناگون افراد‌، در پیش گرفتن رویکردی ضد سلطه‌طلبانه و اقتدار‌گرایانه در آموزش ارزش‌های اخلاقی و توجه و تأکید بر عنصر دگرخواهی (توجه به دیدگاه دیگران)، معرفی شده است‌. دستاورد مثبت این رویکرد در پرورش اخلاقی عمدتاً در نگاه جدیدی در آموزش‌های اخلاقی است که سه ویژگی اساسی تمایل به تکثرگرایی، دوری از مطلق‌گرایی و اتخاذ رویکردی ضد سلطه‌گرا را شامل می‌شود. در کنار آن از کاستی‌ها و محدودیت‌های این دیدگاه نیز می‌توان به ترتیب زیر نام برد: وانهادگی مطلق قدرت برای اجتناب از درغلتیدن به ورطه سلطه‌طلبی و افراط در آن باعث می‌شود که در پرورش اخلاقی، افراد و طبقات ضعیف‌تر رها شوند و به احقاق حق آن‌ها توجه نشود، از طرفی پذیرش هر نوع عقیده، مسلک و کنشی از طرف شهروندان به نام دوری از مطلق‌گرایی نیز باعث می‌شود که هر عقیده، اندیشه و طرز عملی پذیرش شود، حتی اگر از دیدگاه انسانی، غیرانسانی باشد که این نیز با روح پرورش اخلاقی در یک جامعه مردم سالار به‌عنوان آرمان‌شهر پست مدرنیسم نمی‌تواند سازگار باشد. علاوه بر آن اموری از قبیل همبستگی انسانی، مردم سالاری و اقتضائات محلی و منطقه‌ای خود در حکم مبادی و مبانی اخلاق تلقی می‌شود. بنابراین، تربیت اخلاقی از منظر پست مدرنیست به‌رغم ادعای آن‌ها نمی‌تواند بر هیچ شالوده‌ای استوار نباشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Post-modern moral education from Richard Rorety's perspective

چکیده [English]

From among all the characteristics of postmodern morality, its opposition to fundamentalism and domination, on the one hand, and its support for pluralism and social cohesion, on the other, stand out. The implications of these characteristics for moral education can help educators define a comprehensive and holistic approach emphasizing individual differences, altruism, and opposition to domination and authoritarianism. Furthermore, pluralistic tendencies and avoidance of absolutism would be among the basic characteristics of this approach. However, this outlook has the following shortcomings as well: absolute detachment from power in order to avoid domination, leading to the abandonment of lower classes and overlooking their rights; on the other hand, in avoiding absolutism, accepting any belief, approach, or action could lead to prevalence of some that may be inhumane and that is against the very nature of moral education

کلیدواژه‌ها [English]

  • moral education; postmodernism; Richard Rorty's opinions on morality